Znajdujesz się: Strona główna » O firmie » Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe

Rynek węgla w Polsce

Węgiel jest głównym surowcem wykorzystywanym w Polsce do produkcji energii elektrycznej. Według danych PSE w 2018 r. produkcja energii elektrycznej ogółem wyniosła 165 214 GWh, z czego 82 375 GWh (50%) wytworzono w elektrowniach na węgiel kamienny, a 49 072 GWh (30%) w elektrowniach na węgiel brunatny. Pozostałe 33 478 GWh (20%) przypadło na elektrownie przemysłowe, wiatrowe, gazowe oraz wodne.

Struktura paliw wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2018 r. [GWh]

 Struktura_paliw_2018.png

Źródło: PSE SA, www.pse.pl

W 2018 r. produkcja energii elektrycznej w elektrowniach krajowych była niższa o 0,38% w stosunku do wielkości produkcji w 2017 r. Największy wzrost produkcji energii zanotowano w elektrowniach gazowych, było to aż o 33,7%. Wzrost produkcji dotyczy również elektrowni na węglu kamiennym, dynamika wyniosła ok. 3,1%. Największy spadek produkcji energii elektrycznej przypadł na elektrownie wodne i wyniósł -20,6%.

Roczna dynamika zużycia paliw wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2018 r.

Dynamika_2018.png

Źródło: PSE SA, www.pse.pl

Dynamika produkcji energii w 2018 r. osiągnęła ujemny wynik pierwszy raz od 2014 r. (-0,4%), popyt energii z węgla kamiennego zwiększył się o około (3,1%).

Średnia cena kontraktów typu BASE na TGE S.A. w latach 2015 - 2018 [PLN/MWh]

Kontakty_base_2018.png

Źródło: TGE SA

W 2018 r. saldo wymiany zagranicznej było na korzyść importu energii elektrycznej, który wyniósł 5,72 TWh. Wyższy poziom importu oznacza spadek ilości energii elektrycznej produkowanej w kraju.

Produkcja oraz sprzedaż węgla energetycznego w Polsce

Polska jest liczącym się producentem węgla kamiennego na świecie oraz największym w Unii Europejskiej. W ostatnich latach zauważalny jest jednak silny trend spadkowy. Spadek produkcji węgla energetycznego w Polsce jest spowodowany restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego, która była prowadzona w latach 1998 – 2006. Program restrukturyzacji obejmował ograniczenie zdolności produkcyjnych kopalń, oddłużanie i ograniczanie zatrudnienia w zakładach górniczych. W efekcie spowodowało to zmniejszenie produkcji, a w dalszej perspektywie, w wyniku częściowego przestawienia się gospodarki na inne źródła energii również popytu na węgiel energetyczny.
Trend spadkowy w sprzedaży węgla obserwujemy od 2015 r. Również od 2015 r. sprzedaż węgla energetycznego w kraju była wyższa niż jego produkcja. Miało to wpływ na wzrost cen węgla na rynku.
W 2018 r. wyprodukowano ok. 51,3 mln ton węgla energetycznego, co stanowi spadek o 3,2% r/r.
Sprzedaż w 2018 r. wyniosła ok. 50,4 mln ton, z czego sprzedaż do Energetyki Zawodowej wyniosła ok. 32,4 mln ton miałów energetycznych. W porównaniu do 2017 r., sprzedaż węgla energetycznego obniżyła się o ok. 6,8%
Na koniec 2018 r. stan zapasów węgla wynosił 2,0 mln ton, jest wzrost w porównaniu do grudnia 2017 r. - 1,2 mln ton.

Zestawienie produkcji, sprzedaży oraz zapasów węgla energetycznego w Polsce w latach 2015 – 2018 – [tys. Mg]

Produkcja_2018.png

Źródło: ARP SA

Cena węgla energetycznego

Średnia cena roczna miałów energetycznych dla Energetyki Zawodowej w 2018 r. wyniosła 10,50 zł/GJ, dynamika wzrostu cen wyniosła ok. 15,2% w okresie r/r.
Średnia cena miałów energetycznych dla Energetyki Zawodowej w IV kwartale 2018 r. wyniosła 10,66 zł/GJ – wzrost o 0,1% vs. III kwartał 2018 r., dynamika wzrostu średnich cen IV kwartał 2018 r. vs. IV kwartał 2017 r. wyniosła ok. 14,5%.
W październiku 2014 r. Agencja Rozwoju Przemysłu w Katowicach utworzyła Polski Indeks Rynku Węgla Energetycznego 1 (Polish Steam Coal Market Index). Indeks ten jest grupą wskaźników ceny wzorcowej węgla energetycznego produkowanego przez krajowych producentów i sprzedawanego na krajowym rynku energetycznym (Indeks PSCMI 1). Indeks PSCMI 1 odzwierciedla poziom cen loco kopalnia miałów energetycznych klasy 20-23 MJ, w sprzedaży do energetyki zawodowej i przemysłowej. Indeks obliczany jest jako średnia ważona z miesięcznych dostaw, spełniających kryterium jakościowe indeksu, zawartość siarki całkowitej poniżej 1%. Cena produktu miesięcznego jest ustalana jako średnia ważona z transakcji zrealizowanych na polskim rynku węgla energetycznego, zafakturowanych w danym miesiącu kalendarzowym. Źródłem danych do obliczania wskaźników są dane krajowych producentów węgla kamiennego pozyskiwane przez katowicki oddział ARP S.A. w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej „Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego”, którego organem prowadzącym jest minister właściwy ds. gospodarki.
Średnia cena z notowań Indeksu PSCMI w 2018 r. wyniosła ok. 10,95 zł/GJ, w porównaniu do średniej ceny w 2017 r. (9,22 zł/GJ) wzrost wyniósł ok. 18,7%.

Średnia roczna cena węgla energetycznego w Polsce oraz Indeksu PSCMI w latach 2015 – 2018 [PLN/Mg]

Ceny_2018.png

Źródło: ARP SA

Import oraz eksport węgla energetycznego

Import węgla do krajów Unii Europejskiej jest głównym źródłem pozyskiwania przez nie tego paliwa. Do roku 2008 Polska była jednym z największych eksporterów węgla do odbiorców w Europie. Jednak od 2008 r. w efekcie zachodzących zmian na rynku węgla zaczęła być jego importerem netto. Głównym powodem takiej zmiany była restrukturyzacja górnictwa węglowego w Polsce, która doprowadziła do znacznego zmniejszenia ilości produkowanego węgla przy jednoczesnym stabilnym popycie wewnętrznym. Głównym kierunkiem importu węgla do Polski jest Rosja. Odpowiada ona za blisko 68% całego importu węgla. Węgiel importowany jest głównie drogą kolejową, przez terminale graniczne w Braniewie, Terespolu, Małaszewiczach. Największym odbiorcą polskiego węgla w 2018 r. były Czechy, gdzie skierowane było ok. 55% węgla przeznaczonego na eksport.

Zestawienie importu oraz eksportu węgla kamiennego w latach 2015 - 2018 [mln ton]

Import_eksport_2018.png

Źródło: ARP SA