Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych Akcja Inwestor Akcjonariat Obywatelski

GPW

10na10

 

Znajdujesz się: Strona główna » O firmie » Otoczenie rynkowe

Otoczenie rynkowe

Rynek węgla w Polsce

Węgiel jest głównym surowcem wykorzystywanym w Polsce do produkcji energii elektrycznej. Według danych PSE w 2019 r. produkcja energii elektrycznej ogółem wyniosła 158 767 GWh, z czego 78 190 GWh (49%) wytworzono w elektrowniach na węgiel kamienny, a 41 502 GWh (26%) w elektrowniach na węgiel brunatny. Pozostałe 39 075 GWh (25%) przypadło na elektrownie przemysłowe, wiatrowe, gazowe oraz wodne.

Struktura paliw wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2019 r. [GWh]

 Struktura paliw 2019_1.jpg

Źródło: PSE SA, www.pse.pl

W 2019 r. produkcja energii elektrycznej w elektrowniach krajowych była niższa o 3,9% w stosunku do wielkości produkcji w 2018 r. Największy wzrost produkcji energii zanotowano w elektrowniach gazowych, aż o 26,2% i wiatrowych – wzrost o 19,1%.
Produkcja energii elektrycznej w elektrowniach na węglu kamiennym spadła ok. 5,1%. Największy spadek produkcji energii elektrycznej przypadł na elektrownie na węglu brunatnym i wyniósł -15,4%.

Roczna dynamika zużycia paliw wykorzystywanych do produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2019 r.

Dynamika_2019.jpg

Źródło: PSE SA, www.pse.pl

Dynamika produkcji energii w 2019 r. osiągnęła ujemny wynik (-3,9%), popyt energii z węgla kamiennego zmniejszył się o około (5,1%).

Średnia cena kontraktów typu BASE na TGE S.A. w latach 2017 - 2019 [PLN/MWh]

TGE_kontrakty.jpg

Źródło: TGE SA

W 2019 r. saldo wymiany zagranicznej było na korzyść importu energii elektrycznej, który wyniósł 10,6 TWh. Wyższy poziom importu oznacza spadek ilości energii elektrycznej produkowanej w kraju.

Produkcja oraz sprzedaż węgla energetycznego w Polsce

Polska jest liczącym się producentem węgla kamiennego na świecie oraz największym w Unii Europejskiej. W ostatnich latach zauważalny jest jednak silny trend spadkowy. Spadek produkcji węgla energetycznego w Polsce jest spowodowany restrukturyzacją górnictwa węgla kamiennego, która była prowadzona w latach 1998 – 2006. Program restrukturyzacji obejmował ograniczenie zdolności produkcyjnych kopalń, oddłużanie i ograniczanie zatrudnienia w zakładach górniczych. W efekcie spowodowało to zmniejszenie produkcji, a w dalszej perspektywie, w wyniku częściowego przestawienia się gospodarki na inne źródła energii również popytu na węgiel energetyczny.
Trend spadkowy w sprzedaży węgla obserwujemy od 2015 r. Również od 2015 r. sprzedaż węgla energetycznego w kraju była wyższa niż jego produkcja. Miało to wpływ na wzrost cen węgla na rynku.
W 2019 r. wyprodukowano ok. 49,6 mln ton węgla energetycznego, co stanowi spadek o 3,3% r/r.
Sprzedaż w 2019 r. wyniosła ok. 46,7 mln ton, z czego sprzedaż do Energetyki Zawodowej wyniosła ok. 31,2 mln ton miałów energetycznych. W porównaniu do 2018 r., sprzedaż węgla energetycznego obniżyła się o ok. 7,3%
Na koniec 2019 r. stan zapasów węgla wynosił 4,6 mln ton, jest wzrost w porównaniu do grudnia 2018 r. o 2,0 mln ton. Wyższe zapasy wynikają z mniejszego zużycia węgla kamiennego w elektrowniach z powodu ciepłej zimy oraz wyższej produkcji energii wiatrowej.

Zestawienie produkcji, sprzedaży oraz zapasów węgla energetycznego w Polsce w latach 2017 – 2019 – [mln ton]

Produkcja_sprzeda___zapasy.jpg

Źródło: ARP SA

Cena węgla energetycznego

Średnia cena roczna miałów energetycznych dla Energetyki Zawodowej w 2019 r. wyniosła 11,49 zł/GJ, dynamika wzrostu cen wyniosła ok. 9,7% w okresie r/r.


Średnia cena miałów energetycznych dla Energetyki Zawodowej w IV kwartale 2019 r. wyniosła 11,69 zł/GJ – wzrost o 9,7% vs. IV kwartał 2018 r.


W październiku 2014 r. Agencja Rozwoju Przemysłu w Katowicach utworzyła Polski Indeks Rynku Węgla Energetycznego 1 (Polish Steam Coal Market Index). Indeks ten jest grupą wskaźników ceny wzorcowej węgla energetycznego produkowanego przez krajowych producentów i sprzedawanego na krajowym rynku energetycznym (Indeks PSCMI 1). Indeks PSCMI 1 odzwierciedla poziom cen loco kopalnia miałów energetycznych klasy 20-23 MJ, w sprzedaży do energetyki zawodowej i przemysłowej. Indeks obliczany jest jako średnia ważona z miesięcznych dostaw, spełniających kryterium jakościowe indeksu, zawartość siarki całkowitej poniżej 1%. Cena produktu miesięcznego jest ustalana jako średnia ważona z transakcji zrealizowanych na polskim rynku węgla energetycznego, zafakturowanych w danym miesiącu kalendarzowym. Źródłem danych do obliczania wskaźników są dane krajowych producentów węgla kamiennego pozyskiwane przez katowicki oddział ARP S.A. w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej „Górnictwo węgla kamiennego i brunatnego”, którego organem prowadzącym jest minister właściwy ds. gospodarki.


Średnia cena z notowań Indeksu PSCMI w 2019 r. wyniosła ok. 11,99 zł/GJ, w porównaniu do średniej ceny w 2018 r. (10,95 zł/GJ) wzrost wyniósł ok. 9,5%.

Średnia roczna cena węgla energetycznego w Polsce oraz Indeksu PSCMI w latach 2017 – 2019 [PLN/Mg]

Ceny_2019.jpg

Źródło: ARP SA

Import oraz eksport węgla energetycznego

Import węgla do krajów Unii Europejskiej jest głównym źródłem pozyskiwania przez nie tego paliwa. Do roku 2008 Polska była jednym z największych eksporterów węgla do odbiorców w Europie. Jednak od 2008 r. w efekcie zachodzących zmian na rynku węgla zaczęła być jego importerem netto. Głównym powodem takiej zmiany była restrukturyzacja górnictwa węglowego w Polsce, która doprowadziła do znacznego zmniejszenia ilości produkowanego węgla przy jednoczesnym stabilnym popycie wewnętrznym. Głównym kierunkiem importu węgla do Polski jest Rosja. Odpowiada ona za blisko 65% całego importu węgla. Węgiel importowany jest głównie drogą kolejową, przez terminale graniczne w Braniewie, Terespolu, Małaszewiczach. Największym odbiorcą polskiego węgla w 2019 r. były Czechy, gdzie skierowane było ok. 57% węgla przeznaczonego na eksport.

Zestawienie importu oraz eksportu węgla kamiennego w latach 2017 - 2019 [mln ton]

Import_export_2019.png

Źródło: ARP SA